काठमाडौं । विश्वमा अहिले कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) नयाँ स्वरुपमा देखा पर्न थालेको छ । भारत, महाराष्ट्रमा धेरै अस्पतालहरूले हृदयघात र आकस्मिक मृत्युको वृद्धि देखिरहेका छन् । जानकारी अनुसार सबैभन्दा ठूलो कारण ‘कोभिड फोबिया’ हो । मानिसहरू कोभिड परीक्षणबाट बच्न अस्पताल पुग्न सकेका छैनन्, तिनीहरू अस्पतालमा तब ल्याइदैछन् जब उनीहरुको मृत्यु भैसकेको हुन्छ ।
अर्कोतिर उनीहरूको अस्पताल पुर्याउने वित्तिकै मृत्यु हुन्छ । केही अस्पतालहरूमा ९० प्रतिशत हार्ट फलोअप बिरामीहरू डाक्टरसँग सम्पर्कमा हुँदैनन् । पछिल्लो दुई महिनामा यसबाट मृत्यु हुनेको संख्या बढेको छ । त्यहाँको सरकारी तथ्याङ्क आउन समय लाग्नेछ, तर धेरै ठूला अस्पतालहरूले हृदयघातका कारण अचानक मृत्युमा १५ देखि २० प्रतिशत वृद्धि देखाइरहेका छन् ।
कोभिड फोबियाको कारण अस्पताल पुग्न ढिलाइ भयो र कोरोनाका कारण सास फेर्न समस्या भएर उनीहरुको मृत्यु हुँदैछ । अर्काथरी व्यक्तिहरु चिकित्सकहरुको सल्लाहवीना गलत औषधी सेवन गर्दा पनि मृत्युको मुखमा पुग्ने गरेका छन् । मेसिना हार्ट इन्स्टिच्यूट, एसएल रहेजा र केजे सोमैया सुपरस्पेशलिटी सम्बद्ध हृदय रोग विशेषज्ञ डा. नितिन बोट्टका अनुसार विगतको तुलनामा गत केही महिनामा अचानक हृदयघातले मृत्यु हुने घटनामा १० देखि प्रतिशतले वृद्धि भएको छ ।
डा. नितिन बोटेले एनडीटीभीलाई भने, ‘मृत्युदरमा १० देखि प्रतिशतले वृद्धि भएको छ । छाती दुख्ने बिरामीहरु, यदि तिनीहरु तुरुन्त अस्पताल जान्छन् भने, उपचार गरेमा तुरुन्तै जीवन प्राप्त गर्न सक्छन, तर यदि तिनीहरू ढिलो भैरहेछन्, यदि तिनी १२ घण्टा पछि आउँछन्, भने त्यहाँ जटिलता, देखिने र अचानक मृत्यु हुन्छ । यो क्रम बढेको छ । सबै बिरामीहरू जो गम्भीर अवस्थामा आएका थिए ।
तीनीहरुलाई बचाउन डाक्टरहरूसँग धेरै मौका हुँदैन ।’ फोर्टिस हीरानन्दानी अस्पताल वाशीका अन्तर्क्रियात्मक हृदय रोग विशेषज्ञ डा. ब्रजेश कुँवरले एक महिनामा १५ हृदयघातका बिरामी अस्पताल ल्याइएको देखेका छन । उनका अनुसार ९० प्रतिशत बिरामीहरु चेकअपका लागि नै आउँदैनन् । डा. कुँवरले एनडीटीभीलाई भने, ‘त्यहाँ १० देखि १५ बिरामीहरू थिए जो कि या त हाम्रो लागि मृत भयो वा उचित उपचार पाउन ढिलो भइसकेका र मरेको अवस्थामा आएका थिए ।
अहिले हामी केवल १० प्रशित फलो अप बिरामीहरू मात्र देखिरहेका छौं । मलाई थाहा छैन ९० प्रतिशत बिरामीहरू कहाँ छन् ? हामीलाई थाहा छैन उनीहरूलाई के भयो ? महामारी चलिरहेको छ, सम्भवतः धेरै मानिसहरू शहरमा छैनन् । यदि तपाईंले मलाई सोध्नुभयो भने ९० प्रतिशत बिरामीहरूबारे मलाई जानकारी छैन । मलाई थाहा छैन तिनीहरू कहाँ छन् र तिनीहरूलाई के भयो ? यो सत्य हो कि कोभिडबाट फलोअप गलत पूर्वानुमान गरिएको छ ।’
मुम्बईको ग्लोबल अस्पतालका हृदय रोगका वरिष्ठ डाक्टर प्रवीण कुलकर्णीले दुई महिनामा करीव १० मुटुका बिरामी गुमाइसकेका छन् । उनी भन्छन्, ‘अस्पतालमा भर्ना हुनु अघि कोभिडको जाँचबाट डराएका व्यक्तिहरूले मुटुको लक्ष्णहरु लुकाइरहेका छन् । मेरो व्यक्तिगत अनुभवमा गत २–३ महिनामा मैले ८–१० जना मुटुका बिरामी गुमाइसकेको छु, जो डरको कारण समयमा नै अस्पताल आएका थिएनन् । यस महिनामा २–३ बिरामीहरू यस्तो खालका आएका छन् ।
उनीहरु अस्पताल आएको भए पनि हामीले केहि गर्न सकेनौं किनकि उनीहरूको समस्या अन्तिम चरणमा थियो ।’ फोर्टिस हिरानान्डानी अस्पतालका डा. कुँवर भन्छन्, ‘सबै अस्पतालहरुमा एउटा प्रोटोकल बनेको छ कि बिरामीहरुलाई भर्ती गर्नु अघि कोभिड एन्टिजेन परीक्षण लिनुपर्छ । परीक्षणपछि उनीहरुलाई कोभिड वा गैर कोभिड भन्ने नाम दिइन्छ ।
त्यसैले यी सबै परीक्षणहरू भइरहेका छन्, त्यसैले मानिसहरू डराउँछन्, मानिसहरू उनीहरूलाई सत्य पत्ता लगाउन वा कोभिड छ वा छैन भन्ने कुरा खुलाउन चाहँदैनन् । त्यसकारण व्यक्तिले आफ्ना लक्षणहरू लुकाइरहेका छन् ।’ यसरी रोग लुकाएर बस्दा मुटुसँग सम्बन्धित बिरामीहरुको धेरै नै मृत्यु हुँदैछ । अहिले बिरामीहरुमा मिस्ड हृदयघात, अन्डर ट्रीटेड हृदयघात, साइलेन्ट हृदयघातलगायतका बिरामीहरु बढेका छन् ।
